Sosyalizm Nedir, Ne Değildir?

Dünya işçi sınıfı hareketinin en büyük devrimci temsilcilerinden biri olan Rosa Luxemburg, “ya sosyalizm ya barbarlık” uyarısında bulunmuştu. Bir tarafta, her geçen gün küçük bir azınlığın milyarların yoksulluğu ve sefaleti üzerine servetlerine servet kattığı; diğer tarafta ise başta Afrika, Asya ve Ortadoğu gibi bölgeler olmak üzere, açlığın ve sefaletin içinde…

Avrupa’da “Köylü Savaşları”: Köylü Direnişlerini Nasıl Ele Almalıyız?

Köylü isyanları, Avrupa Ortaçağının en karakteristik özelliklerinden bir tanesidir. Fransa’da 1358’de Jacquerie, İngiltere’de 1381 Köylü İsyanı, Bohemya’da 1420’lerdeki Hussit ve Taborit isyanları, Almanya’nın 1525 Köylü Savaşları… Liste devam eder. Marksist tarihçi Charles Tilly, bu isyanların modern isyanlara göre çok daha ilerlemeci, eşitlikçi ve özgürlükçü olduğunu ileri sürer. Aynı biçimde Engels…

Kapitalizm Nedir?

Kitlesel işsizlik, düşük ücretler ve yoksulluk neden var? Suriye, Irak, Afganistan ve pek çok yerde savaşların sebepleri nelerdir? Küresel ısınmanın kaynağı nedir? Kadınlar neden şiddete maruz kalıyor ve erkeklerle eşit değiller? Bu ve benzeri tüm sorulara yanıt verilmeden insanlığın ve doğanın bütün olarak karşılaştığı sorunlara çözüm bulmak mümkün değildir. Bugün…

Sosyalizm Olsaydı Neler Değişirdi?

Günümüzde teknolojik olarak büyük sıçramalar yapmış bir toplumda yaşıyoruz. Kapitalist sistemin altında cebimizdeki akıllı telefonlardan, Mars’a giden keşif araçlarına kadar önceden hayal bile edemeyeceğimiz yenilikler görüyoruz. Ancak bu büyük adımlara rağmen kapitalizm artık bizim çıkarlarımızı gözetmiyor. Bu sistem bir milyar insana temiz su bile veremiyor, küresel ısınmaya karşı duyarsızlığı ise…

Toplum, Komik ve Gülmek İlişkisi Üzerine

Gülmenin fonksiyonu, sosyal-toplumsal gerçekten bağımsız olarak sadece bir komik-eğlence aracı ya da eylemi ile ilişkili olarak tanımlanamamaktadır Basitçe düşünüp ifade edilebilecek şekliyle gülmek, hayatımızın çeşitli an ve anılarına belirli biçimlerde eşlik edebilen; durumun gerektirdiği takdirde doğal ya da yapay bir biçimde gelişen eylem-davranış olarak ele alınır. Yüzeysel ve belki de…

Sivil Toplum Kuramı ve Liberal Sivil Toplumculuğun Eleştirisi (II)

Adeta acı ve ıstırap ideolojinin yerini; ahlaki duyarlılık ise siyasetin yerini alır hale gelmiş olup; yoksulluk, hastalık ya da savaşların nedenlerini ortadan kaldırabilecek kolektif eylemler bir kenara itilerek “masumların” savunusu olarak anti-politik eylem temel haline gelmiştir. Bugün için liberal sivil toplumculuk ve insan hakları anlayışına karşı, “yardımsever hiyerarşisi” inşa eden…

Sivil Toplum Kuramı ve Liberal Sivil Toplumculuğun Eleştirisi (I)

Politik olanın, salt politikadan ayrılmak suretiyle sivil toplumun sınırları içerisinden yorumlanması çabası, tek başına bir gerçekliğe denk düşmemektedir. Dolayısıyla demokratik değerler ile bağlantılı olarak devletin müdahale alanı olan mecralarda insan hakları, hukukun üstünlüğü gibi mücadelelerde sivil toplum kuruluşları, tek başına garantör rolü üstlenemeyecektir Deniz Can Aydın’ın sivil toplum kavramının tarihsel…

2-6 Mart 1919: Komünist Enternasyonal’in Kuruluşu

2-6 Mart 1919 tarihleri arasında toplanan Komünist Enternasyonal’in (Komintern) ilk kongresi Moskova’da 29 ülkeden 53 delege ile gerçekleşti. Komünist Enternasyonal’in kuruluş kongresi olarak sınıfı mücadelesi açısından bir dönüm noktasını temsil ediyordu.  Kongre Almanya Ocak Ayaklanmasının bastırılması ve devrimci önderler Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht’in öldürülmesinin ardından henüz 2 ay bile geçmemişken toplanmıştı.…

“Kimlik Siyaseti” Toplumu Neden Değiştiremez?

“Kimlik siyaseti”, feminizmin “üçüncü dalgasının”1 parçası olan bir teoridir. 1970’lerin sonundaki “ikinci dalga” sırasında doğmuş olmalarına rağmen, esas olarak 1980’lerde ve 1990’larda, Marksist fikirlerin önemli ölçüde gerilemede olduğu bir dönemde gelişti.  Kimlik siyaseti, 1960’ların feminist ve insan hakları hareketlerinden kaynaklanır ve esas olarak Batı dünyasında, akademik ve orta sınıf ortamlarında…

Alman 1918 Kasım Devrimi

Sovyetler Avrupa’ya “dokunduğunda” Almanya’nın Kiel kentinde denizcilerin ayaklanmasıyla başlayan Alman Kasım Devrimi, 1918 Kasım’ında başlayıp 1923 yılına kadar devam edecek olan Alman Devriminin ilk aşamasını temsil eder ve dünya işçi sınıfı mücadelesi tarihinde belirleyici bir öneme sahiptir. Almanya 18.yüzyılın sonunda büyük sanayinin gelişimi İngiltere ve Fransa gibi ülkelerle karşılaştırıldığında geç…

Afganistan Trajedisinin Kısa Bir Özeti

“Savaşacak mısınız? Direnişin tarafında olun, her zaman kazanırsınız. Orada kaybetmezsin.” Milton Bearden, eski CIA görevlisi 20 yıl süren kanlı bir işgalin ardından, bir zamanlar SSCB’nin çekildiği gibi ABD ve onun müttefikleri de Afganistan’da yenildiler ve çekildiler. Böylece iç savaş, darbe, emperyalist işgaller, yoksulluk ve baskının damgasını vurduğu ülkenin tarihinde yeni…

Covid-19 Pandemisinde Yaşananlar Üzerinden Foucault’yu, “Yeni Normali” ve İktidar Kavramını Düşünmek

Her ne kadar iktidar alanında çalışılan eserler içerisinde tekrarla söylenmiş olsa da, Bertrand Russell’ın “enerji fizik açısından ne anlama geliyor ise, iktidar da sosyal bilimler için o anlama gelir” cümlesi, iktidar konusunun zorluk ve kapsamını açıklamak bakımından günceldir. İnsanlık, COVID-19 salgınının ulusal ve küresel çaptaki etkilerinin yoğun biçimde hissedildiği bir…

İklim Krizi Cehennemi -Önce Yangın, Sonra Sel

Sermayenin kar hırsı, hem makro ölçekte iklim değişikliği ile, hem de mikro ölçekte bunun etkilerini derinleştirmek suretiyle, yaşamlarımıza kastediyor. 2020 yılı itibariyle Türkiye’nin ekolojik ayak izi, ulusal biyolojik kapasitesini yüzde 100 aşıyor. 2018 verilerine göre Türkiye 196 ülke arasında atmosferi en fazla karbondioksitle kirleten 15 inci ülke konumunda.  Yangınlar Türkiye’de…

1930’ların “New Deal”i, Keynes ve Kapitalist Krizler

Bu makale serisinin ilkine (“29 Çöküşü, Büyük Buhran ve ABD’deki Yasadışı Grevler”), BURADAN ulaşabilirsiniz. “Öyleyse, her şeyden önce, korkmamız gereken tek şeyin… korkunun kendisi olduğuna dair kesin inancımı öne sürmeme izin verin” Franklin Delano Roosevelt’in Mart 1933’ün başlarında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak açılış konuşmasının girişinde kullandığı cümle buydu. Seçimi kazanmasından birkaç ay önce, o…

’29 Çöküşü, Büyük Buhran ve ABD’deki Yasadışı Grevler

Bu makale 1930’ların krizi ile ilgili makale serimizin ilk bölümüdür “Bu eşi görülmemiş bir durum, 2008’den daha kötü, 1987’den daha kötü, Büyük Buhrandan bu yana finansal piyasaları vuran en kötü kriz” Bu betimleme Alvine Capital yatırım danışmanlık şirketi Stephen Isaacs’a ait. Covid-19 salgını ile başlayan mevcut krizin ABD’deki 1929 Çöküşüyle ​​karşılaştırılması…